Nowy numer 4/2021 Archiwum

Pusta noc na Kaszubach

Zrzeszenie Kaszubsko- -Pomorskie ocaliło od zapomnienia niecodzienny, bo związany z tematyką śmierci, obyczaj.

Projekt nosi nazwę „Odtworzenie zwyczaju Pustej Nocy na Kaszubach” i dofinansowany został przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Chodziło w nim o sporządzenie zapisu nutowego pieśni kaszubskiego obrzędu pustej nocy. – Dzisiaj wyraźnie zauważamy desakralizację śmierci. Boimy się jej, nie rozmawiamy o niej, przez co trudniej nam się pogodzić z utratą kogoś bliskiego. Pusta noc to kaszubskie określenie na noc poprzedzającą pogrzeb. Był to wieczór, kiedy przy ciele zmarłego, w jego domu, gromadzili się rodzina, przyjaciele i sąsiedzi, aby wspólnie, najczęściej do rana, odmawiać Różaniec, modlić się za duszę nieboszczyka i śpiewać tradycyjne pustonocne pieśni – wyjaśnia Łukasz Grzędzicki, prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego.

Na podstawie badań terenowych, przeprowadzonych przez ks. prof. Jana Perszona oraz dr. Sławomira Bronka, udało się nagrać 90 pieśni, których melodie zostały zapisane nutowo, a następnie zebrane w śpiewnik „Pieśni Pustej Nocy”. Istotną częścią nowego śpiewnika są pieśni żałobne zaczerpnięte z opracowanego przez ks. Józefa Mazurowskiego śpiewnika „Melodje do Zbioru pieśni nabożnych katolickich dla użytku kościelnego. Ułożone do grania na organach i śpiewania na cztery głosy” (Pelplin, 1871). „Melodje...” powstałe do wydanego w tym samym roku „Zbioru pieśni nabożnych katolickich do użytku kościelnego i domowego” (tzw. śpiewnika pelplińskiego) pod redakcją ks. Szczepana Kellera były wykorzystywane przez organistów w kaszubskich parafiach.

– W tych śpiewnikach znaleźć można tylko tekst, brakuje w nich zapisu nutowego, stąd nasza chęć, aby stworzyć wydawnictwo, które uchroni te wszystkie pieśni przed zapomnieniem oraz da możliwość dalszego ich wykonywania przez młodsze pokolenia – podkreśla Ł. Grzędzicki.

Dodatkowo zdecydowano, że wydana zostanie płyta z wybranymi pustonocnymi pieśniami. Zaprezentowane utwory wykonane zostały zgodnie z tradycyjną praktyką – jednogłosowo przez mężczyzn. Wykonawcami są członkowie Chóru Kameralnego „Discantus” z Gowidlina pod dyrekcją Sławomira Bronka oraz Scholi „Cantorum” złożonej ze studentów Akademii Muzycznej im. S. Moniuszki w Gdańsku z organowym towarzyszeniem Marcina Armańskiego.

– Na płycie znaleźć można prawie 20 utworów. Są to pieśni, które spisane zostały podczas badań terenowych – wyjaśnia Anna Dunst, dyrektor wydawnictwa ZKP. Stopniowy zanik pustonocnej tradycji to efekt zmieniających się czasów. – Eliminacja tego obyczaju nie wynika ze spoganienia ludzi, ale z racji „innego” sposobu odchodzenia. Zwłoki przechowywane są w szpitalnej kostnicy albo w przykościelnych pomieszczeniach, a tam najczęściej nie ma warunków, aby całą noc czuwać przy zmarłym. Poza tym coraz mniej jest świadków tego obyczaju, którzy mogliby swoją wiedzę przekazać młodszym pokoleniom, dlatego uważam, że taka próba zachowania w pamięci zbiorowej pustej nocy jest inicjatywą bardzo trafioną – wyjaśnia ks. prof. Jan Perszon.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Dyskusja zakończona.

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama