Nowy numer 26/2022 Archiwum

Barok w gotyckiej otoczce

Parafię pw. Matki Boskiej Różańcowej w Koźlinach z kościołem filialnym w Krzywym Kole łączą historycznie silne związki z Gdańskiem. W ostatnich latach obie budowle odzyskują dawne bogactwo oraz należny im blask.

Koźliny to wieś położona na tzw. Żuławach Steblewskich, przy drodze ze Steblewa do Tczewa, przez którą przepływa Motława. Pierwotnie istniały dwie, rozdzielone rzeką osady: Kosslin, posiadająca krzyżacki dokument lokacyjny z 1353 r., i Jetlun (Jetland, Jetlin), późniejsze Guttland, wymieniane w dokumentach z 1373 r. w związku z nadaniem ziemi Janowi Leszczschkaw. Na początku XVII w. mimo podwójnej nazwy wieś stanowiła jeden organizm administracyjny. Od około 1310 r. była własnością krzyżackiej komturii gdańskiej. Od 1454 r. przez ponad trzy wieki miejscowość stanowiła własność miasta Gdańsk, a po I rozbiorze Polski znalazła się w granicach Prus. W 1919 r. wieś znalazła się na terytorium Wolnego Miasta Gdańska, a po II wojnie światowej Koźliny wróciły do Polski.

Najstarsza informacja w źródłach pisanych o Koźlinach pochodzi z 1198 roku, kiedy pomorski książę Grzymisław przekazał joannitom kościół w Lubiszewie, do którego należała też dziesięcina z pól Jetland. W czasie wojny trzynastoletniej Koźliny były jednym z punktów wysuniętej obrony Gdańska. Gdy w 1455 r. wojska gdańskie poniosły porażkę, wieś została doszczętnie zniszczona, a teren zajęli Krzyżacy. Kilka lat później, po klęsce floty krzyżackiej na Zalewie Wiślanym, wojska zakonne opuściły wieś. Gdańszczanie natychmiast przystąpili do odbudowy umocnień w Koźlinach, a mieszkańcy wrócili do ograbionych gospodarstw. Podczas pierwszej wojny polsko-szwedzkiej w Koźlinach nocował Gustaw II Adolf, król szwedzki. Znaczącym wydarzeniem w historii wsi było przerwanie przez wodę wałów wiślanych w Czatkowach i Steblewie w 1829 r. Spowodowało ono zalanie i zapiaszczenie ogromnych obszarów ziemi. Wydarzenie stało się motywem sztuki „Der Strom” napisanej przez Maxa Halbe, urodzonego w Koźlinach 4 października 1856 r. znanego niemieckiego dramaturga. W 1945 r. zapadła decyzja o wysiedleniu ludności niemieckiej. Zaludnianie tych ziem Polakami rozpoczyna nową historię wsi.

Pierwszy kościół w Koźlinach został wybudowany w 1353 r. Przez wieki był kilkakrotnie odbudowywany, jednak zachował swoją gotycką bryłę. Od reformacji do 1945 r. należał do ewangelików. Najstarszą częścią świątyni jest prezbiterium. W II poł. XVII w. zbudowano nawę i wieżę, a w XIX w. rozbudowano zakrystię. Kościół remontowany był w roku 1947 oraz w latach 1973−1974, kiedy to otynkowano wschodni szczyt i przypory oraz rozebrano południową kruchtę. Wyposażenie kościoła pochodzi głównie z XVII i XVIII w. Jest to m.in. jednokondygnacyjny ołtarz główny, ambona, prospekt organowy, świeczniki. Parafia pw. Matki Boskiej Różańcowej w Koźlinach została erygowana 1 sierpnia 1986 r. przez biskupa gdańskiego Tadeusza Gocłowskiego. Wcześniej funkcjonował tu wikariat należący do parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Pszczółkach. Pierwszym proboszczem od czasów reformacji był ks. kan. Tadeusz Zięba. Obecnie w parafii posługuje ks. Michał Ratajski.

– Do parafii należą dwie miejscowości, Koźliny i Krzywe Koło. Parafianie, 1100 osób, mogą modlić się w dwóch zabytkowych świątyniach. W obu prowadzone są od lat prace remontowe – mówi ks. proboszcz.

Od 2015 r. w małym kościele odnawiane jest bogate, barokowe wyposażenie. Pozostało ono w niezmienionym kształcie od XVII w. Są to m.in. ołtarz główny, ambona, empory oraz organy. Uwagę odwiedzających zwracają bogato zdobione ławy z klęcznikami i stallami, w których zasiadali najzamożniejsi mieszkańcy. Na zapleckach ław znajdują się obrazy ukazujące postacie Jezusa z dwunastoma apostołami. – Wielki wkład i zaangażowanie w odbudowę kościoła w Krzywym Kole ma mój poprzednik, ks. Krzysztof Zdrojewski. Staram się kontynuować jego dzieło. Nakładów i remontów wymaga też główny kościół w Koźlinach. Tu wyposażenie nie jest tak świetnie zachowane, ale mamy także barokowe elementy oryginalnego wystroju – dodaje proboszcz.

W parafii działają Żywy Różaniec i dziecięca schola. Ksiądz Ratajski organizuje też regularnie wycieczki dla dzieci i młodzieży. W Krzywym Kole, w żuławskim domu podcieniowym, działa warsztat terapii zajęciowej Caritas Archidiecezji Gdańskiej.

Zapraszamy

Parafia pw. Matki Boskiej Różańcowej Koźliny 53 83-022 Suchy Dąb www.parafiakozliny.pl Porządek Mszy św. Pon.–sob.: 17.00, 18.00 (sob. Krzywe Koło) Niedz.: 8.00, 10.00 (Krzywe Koło), 11.30. Odpust: 7 października

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama