Nowy numer 21/2022 Archiwum

Wielka historia zapisana w cegłach

Kościół pw. św. Antoniego z Padwy w Wocławach powstał w cieniu bryły swego poprzednika – gotyckiej świątyni pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła, która od 1945 r. stoi zrujnowana. Marzeniem ks. Waldemara Naczka jest jej odbudowa.

Wocławy to wieś położona na Żuławach Gdańskich, zwanych Steblewskimi. Znajduje się w północno-zachodniej części gminy Cedry Wielkie, oddalona jest od niej o ok. 6 km, a od miasta Pruszcz Gdański – o 9 km. Osada powstała już w średniowieczu.

W 1308 r. Władysław Łokietek nadał ją synom gdańskiego Unisława: podkomorzemu tczewskiemu Janowi i kasztelanowi tczewskiemu Jakubowi. Synowie gdańskiego urzędnika w 1310 r. sprzedali Wocławy zakonowi krzyżackiemu. Akt lokacyjny w 1334 r. nadał miejscowości wielki mistrz Lutern von Braunschweig. W roku 1384 r. przywilej odnowił wielki mistrza Konrad III Zöllner von Rotenstein. Po zakończeniu wojen z zakonem na mocy pokoju toruńskiego w 1454 r. Wocławy trafiły pod administrację Gdańska. Dla wsi nastał złoty okres, który trwał aż do pierwszego rozbioru Polski. Silne związki gospodarcze z Gdańskiem, wielką europejską metropolią, zapewniały pracę miejscowym rolnikom, gwarancję zbytu ich produktów i dostęp do wszystkich światowych luksusów, które trafiały na gdańskie rynki. Ksiądz Waldemar Naczk, proboszcz parafii, który jest pasjonatem historii Żuław, wymienia wiele faktów z życia tutejszych mieszkańców w XVII i XVIII w., które świadczyły o ich ogromnym bogactwie.

–  Jest to widoczne w wystroju kościołów. Te, które szczęśliwie przetrwały do dziś, cechuje ogromne bogactwo. Mimo że były świątyniami protestanckimi, bo od połowy XVI w. Gdańsk przeszedł na to wyznanie. Świadczy o tym choćby sławny kościół w Krzywym Kole i jego barokowe wyposażenie. Ale nie tylko w świątyniach było widać bogactwo. Po pewnym sławnym, hucznym i opływającym w bogactwo weselu żuławskiego gospodarza w prawie miejskim ustalono, że na weselu mogą być jedynie cztery stoły gości. Na chrzcinach – jeden. Kościół katolicki w Wocławach pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła został wzniesiony w XIV w. Ksiądz Naczk przypuszcza, że mogła to być kolejna już budowla sakralna we wsi.

–  We fragmencie murów i fundamentów, odsłoniętym podczas prac archeologicznych, widać wcześniejsze fundamenty. Były tu też pochówki chrześcijańskie. Krzyżacy wykorzystali wcześniejszy budulec do prac przy nowej budowli – dodaje proboszcz. Od czasów reformacji aż do 1945 r. kościół należał do ewangelików. W 1729 r. na skutek pożaru świątynia została poważnie uszkodzona. Rok później odbudowano ją wraz z wieżą, korpusem i drewnianym stropem, który przykryto malowidłami na płótnie. Na ryglowej wieży przykrytej hełmem zawieszono chorągiewkę z podanym rokiem: 1730. W takiej formie kościół zachował się aż do końca II wojny światowej. Jego kształt i wyposażenie można oglądać dziś na archiwalnych pocztówkach i książkach poświęconych architekturze sakralnej Żuław Steblewskich.

W 1945 r. Niemcy wysadzili kościół w powietrze. Wypalona świątynia popadła w ruinę i nie została odbudowana. Pozostały tylko mury obwodowe i część pięknie zdobionego szczytu schodkowo-sterczynowego. W takiej formie budowla stała jeszcze w latach 80. XX wieku. Ze świątynią związany był cmentarz. Z porozrzucanych nagrobków na terenie kościelnym zostało utworzone lapidarium. Obok ruin został wybudowany nowy kościół pw. św. Antoniego z Padwy, który dziś stanowi główną świątynię erygowanej w 1982 r. parafii. Obejmuje ona miejscowości: Wocławy, Koszwały, Stanisławowo, Bystra. Prace budowlane przy nowym kościele w Wocławach rozpoczęto w 1985 r., dobudowując świątynię do plebanii. Obiekt ukończono w 1997 r. Rok później, w grudniu, świątynię poświęcono. Kościół filialny pw. św. Teresy Benedykty od Krzyża znajduje się w Koszwałach. W parafii działa Żywy Różaniec. Są też ministranci i lektorzy, wśród nich również studenci. Największym marzeniem ks. W. Naczka jest przywrócenie blasku historycznej budowli.


Zapraszamy

Parafia pw. św. Antoniego z Padwy

ul. Władysława Łokietka 16

83-020 Wocławy

Porządek Mszy św.: pon.–sob.: 17.00 niedz.: 8.00, 10.00 (Koszwały), 11.30, 13.00 (Koszwały)

Odpust: 13 czerwca

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama