GN 48/2020 Archiwum

Gdańscy żołnierze Chrystusa

Historia i współczesność. – Wkład jezuitów w budowę tożsamości naszego miasta jest nie do przecenienia. Wśród zakonników byli wybitni teologowie, pisarze, lekarze, matematycy i botanicy. Niestety większość tych bogatych życiorysów wciąż czeka na odkopanie z mroków niepamięci – mówi prof. Jerzy Samp, historyk literatury i badacz kultury Pomorza.

W tym miejscu biskup Rozdrażewski zalecił budowę domu zakonnego, kolegium i kościoła. – Decyzja ta była bardzo trafna. Stare Szkoty leżały na najważniejszym szlaku prowadzącym do bram Gdańska. Odpowiadało to intencjom jezuitów, którzy zakładali swoje ośrodki w miejscach eksponowanych – mówi historyk. – Ta zasada sprawdziła się i w tym przypadku. Dzięki dobrej lokalizacji gdańscy jezuici niejednokrotnie gościli w swoich progach dostojników z Polski i z zagranicy, w tym także koronowane głowy – dodaje. 

Mimo że zakonnicy przebywali poza granicami miasta, gdańszczanie nie zapomnieli o ich bliskiej obecności i przy pierwszej nadarzającej się okazji postanowili rozprawić się z jezuitami. W ramach odparcia szwedzkiego ataku protestanccy patrycjusze wydali nakaz spalenia podmiejskich osad, w tym także jezuickiego kościoła i kolegium. – Stereotypowo mówi się o Gdańsku jako mieście multikulturowym, otwartym na różne tradycje i wyznania religijne. Tej tezie przeczy nietolerancyjna postawa gdańskich protestantów, którzy komplikowali życie jezuitom przez całe stulecia – uważa prof. J. Samp. Mimo trudnej sytuacji zakonnicy bardzo wyraźnie zaznaczyli swoją obecność w nadmotławskim mieście. I chociaż nazywani byli żołnierzami Chrystusa, nie stosowali żadnego oręża. – Wręcz przeciwnie. Ewangelizowali nie z wysokości ambony, ale chodzili pośród ludzi. Pracowali na rzecz osób ubogich i chorych, zajmowali się kobietami upadłymi i pomagali osobom borykającym się z problemami rodzinnymi i małżeńskimi – wymienia dr hab. S. Kościelak. Jednak nie duszpasterstwo przyniosło jezuitom największą sławę, ale edukacja...

Plejada gwiazd

Po potopie szwedzkim jezuickie kolegium zostało odbudowane i ponownie rozpoczęło swoją działalność. – Kształciła się tutaj przede wszystkim katolicka młodzież, wywodząca się z polskiej i pomorskiej elity szlacheckiej – informuje dr hab. S. Kościelak. – Kolegium słynęło głównie z wysokiego poziomu nauczania przyrody i łaciny, także ze sztuk teatralnych wystawianych przez uczniów. Przedstawienia stały na bardzo wysokim poziomie, o czym świadczy obecność na widowni polskich monarchów, jak również nieprzychylnie nastawionych protestantów – mówi prof. J. Samp. Jezuicka szkoła mogła pochwalić się też wybitnymi wykładowcami. Był wśród nich Gabriel Rzączyński, nazywany polskim Linneuszem. Zakonnik ten, uznawany za najwybitniejszego przyrodnika przełomu XVII i XVIII w., był prekursorem zoologii w Polsce. Podróżował po kraju, opisując setki gatunków zwierząt. – Prace Rzączyńskiego do dziś wyróżniają się niezwykłą starannością i drobiazgowością, lecz nie są też wolne od ówczesnych przesądów i błędów – podkreśla dr hab. S. Kościelak. Na przykład wśród zwierząt występujących w Rzeczypospolitej Rzączyński wymienił... jednorożca i inne zwierzęta fantastyczne. Niezwykle ciekawą postacią był również rektor jezuickiego kolegium Franciszek Hacki, brat Michała Antoniego, opata klasztoru w Oliwie, a jednocześnie... szpiega w służbie Jana III Sobieskiego.

« 1 2 3 4 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Dyskusja zakończona.

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama