Nowy numer 49/2020 Archiwum

Gdańscy żołnierze Chrystusa

Historia i współczesność. – Wkład jezuitów w budowę tożsamości naszego miasta jest nie do przecenienia. Wśród zakonników byli wybitni teologowie, pisarze, lekarze, matematycy i botanicy. Niestety większość tych bogatych życiorysów wciąż czeka na odkopanie z mroków niepamięci – mówi prof. Jerzy Samp, historyk literatury i badacz kultury Pomorza.

– Franciszek, chociaż w cieniu starszego brata, miał także znaczne osiągnięcia – twierdzi prof. J. Samp. – Był pisarzem i wybitnym teologiem, który zasłynął z krytyki dzieł Kartezjusza. Jednak szczególną sławę zyskał jako doskonały mówca. Swojego czasu wziął udział w publicznej dyskusji z czołowym zwolennikiem luteranizmu Idzim Strauchem. Stawał w szranki intelektualne z innymi protestantami, bardzo często zapędzając ich w kozi róg – uzupełnia profesor. Z gdańskimi jezuitami związani byli również Joachim Pastorius, nadworny historyk królów Polski Władysława IV i Jana Kazimierza, oraz Adam Adamandy Kochański, znany w całej Europie matematyk, fizyk i mechanik.

Cenieni w Polsce i poza jej granicami naukowcy wypuścili w świat całą rzeszę zdolnych absolwentów. Pośród nich najbardziej znany jest Józef Wybicki, autor słów Mazurka Dąbrowskiego. W pewnym momencie młody, zbuntowany człowiek otwarcie sprzeciwił się karom cielesnym stosowanym przez zakonników podczas wykładów. Wywołał wewnętrzną rewoltę i za karę został relegowany ze szkoły. Po latach pisał w swoich pamiętnikach, że w jezuickim kolegium „myśleć nie uczono, a nawet zakazywano”. – Jest w tym sporo przesady. Przyszły autor hymnu państwowego właśnie w tym miejscu wykształcił w sobie wrażliwość artystyczną, choćby poprzez udział w przedstawieniach teatralnych – zaznacza prof. Samp. Interesujących osobowości wśród kadry profesorskiej i uczniów jezuickiego kolegium było znacznie więcej. – Wiele tych dotychczas anonimowych życiorysów wciąż czeka na rzetelne opracowanie. Marzę o tym, by sylwetki wybitnych jezuitów i ich wychowanków zaczęły funkcjonować w świadomości współczesnych gdańszczan – wyznaje prof. Samp.

Unikat w skali Europy

Co ciekawe, Szaniec Jezuicki, oprócz nazwy i miejsca położenia, ma niewiele wspólnego z jezuitami. Fortyfikacja wybudowana została przez Prusaków w latach 1829–1867, czyli już po kasacie zakonu. – Dzieje jej użytkowania są słabo znane. Prawdopodobnie Szaniec był obsadzony przez Niemców aż do demilitaryzacji twierdzy w 1920 r. Niesamowite historie związane z fortem wciąż czekają na odkrycie – mówi prof. Samp i opowiada jedną z nich.

« 1 2 3 4 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Dyskusja zakończona.

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama