Nowy numer 25/2018 Archiwum

Słowa i czyny głoszone przez wieki

Prezent na 387. rocznicę Bitwy Oliwskiej gotowy. Zwycięstwo nad szwedzką armadą doczekało się upamiętnienia.

Wzgórze Pachołek znajduje się w kompleksie lasów oliwskich na skraju Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Na pierwszym pagórku stoi platforma widokowa. Na szczycie drugiego po stu latach nieobecności postawiono krzyż. Na trzecim, nazywanym Wzgórzem Luizy, wznosi się obecnie pomnik Bitwy Oliwskiej.

– Wcześniej monument, który powstał w 1889 r., poświęcony był Luizie Auguście Wilhelminie Amalii von Mecklemburg-Strelitz, żonie pruskiego cesarza i króla Fryderyka Wilhelma III – opowiada Andrzej Pujdak, pasjonat historii Oliwy. – Była osobą pozytywnie odbieraną, stanowiła wzór dobroczynności. W 1798 r. osobiście nawiedziła oliwskie wzgórze. Na tablicy jej poświęconej przytoczono słowa z dzieła Goethego: „Dobry człowiek uświęca miejsce, po którym stąpał. Jeszcze po stu latach rozgłaszane są jego słowa i czyny” – wyjaśnia. – Na szczycie znajdowała się przestrzenna rzeźba orła pruskiego, zaś na bocznych ścianach umieszczono tablice z wyrazami czci dla królowej. Wiosną 1945 r. zarówno rzeźba, jak i tablice zostały usunięte – dodaje.

Pisanie nowej historii

Franciszek Mamuszka (1905–1995), krajoznawca i badacz dziejów Pomorza, pisał w swej książce „Oliwa. Okruchy z dziejów, zabytki.”: „Sąsiednie wzgórze grono wychowawców i uczniów miejscowego V Liceum Ogólnokształcącego podczas zorganizowanej specjalnie uroczystości w 1946 r. nazwało Górą Kościuszki. Od 1977 r. znajduje się na nim pomniczek z popiersiem niezbyt chlubnej pamięci Zygmunta III Wazy, ustawionym (na poniemieckim cokole pomnika pruskiej królowej Luizy) z okazji 350. rocznicy polskiego zwycięstwa na morzu, odniesionego 28 XI 1627 r. nad armadą szwedzką”. W dokumentacji znajdującej się w Zarządzie Dróg i Zieleni w Gdańsku widnieje rok 1975 jako moment przearanżowania pomnika. Zachowana została konstrukcja (obelisk na trzystopniowym cokole), na jednej stronie obelisku umieszczono tablicę upamiętniającą polskie zwycięstwo nad flotą wojenną Szwecji, po przeciwległej zaś tablicę z królewskim herbem Zygmunta III Wazy. Na szczycie ustawiono rzeźbę przedstawiającą głowę króla. – Przychodziłem tu jeszcze z ojcem w latach 80. ubiegłego wieku – wspomina Tomasz Strug, pasjonat historii Oliwy i prezes zarządu Rady Dzielnicy Oliwa. – W końcu w latach 90. rzeźba uległa zniszczeniu, w 1997 r. zniszczono tablicę z napisem, zaś w 2006 r. uszkodzony został herb królewski.

Długo oczekiwana renowacja

Przez wiele lat podejmowano próby przywrócenia dawnego blasku pomnikowi. – Z uwagi na charakter zabytkowy obiektu wszelkie prace projektowe i kosztorysowe wymagały uzgodnień z konserwatorem zabytków – mówi Tomasz Strug. – W 2012 r. przygotowaliśmy całą dokumentację, sfinansowaną ze środków Rady Dzielnicy Oliwa. Brakowało jednak pieniędzy na wykonanie robót. Dopiero w tym roku udało nam się znaleźć sponsora – tłumaczy. Na 387. rocznicę bitwy pod Oliwą, przypadającą 28 listopada, pomnik został częściowo odrestaurowany. Zamontowana też została granitowa tablica z odtworzonym oryginalnym napisem. – Montażem tym kończymy pierwszy etap remontu – wyjaśnia Małgorzata Kolesińska, nadzorująca prace z ramienia ZDiZ w Gdańsku.

« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy

Rekalma