GN 41/2019 Archiwum

Senacki pedagog

Gdyby nie Antoni Michna, wierni z Letnicy nie mieliby własnej parafii. Pamięć o nauczycielu, który zapoczątkował powstanie kościoła pw. Świętych Anny i Joachima i przypłacił to życiem, jest szczególnie żywa w roku 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Za miesiąc świątynia zostanie uroczyście konsekrowana.

Niegdyś zapomniana i senna Letnica, dzielnica Gdańska zlokalizowana w północnej części miasta, dziś jest miejscem, które przeżywa swoją drugą młodość. W 2012 r. otwarto tu ponad 40-tysięczny stadion piłkarski Energa Gdańsk, na którym rozegrano mecze Euro 2012. Teraz jak grzyby po deszczu wyrastają budynki, w których zamieszka kilka tysięcy ludzi. Dzielnica dynamicznie się rozrasta, a miejscowa parafia pw. Świętych Anny i Joachima – wraz z nią. Do dyspozycji wiernych jest kościół, który powstał w 1932 roku. Świątynia wymaga szczególnej troski nie tylko jako przykład przedwojennego budownictwa sakralnego, ale też jako świadek tamtych czasów i działalności Antoniego Michny, przedwojennego polskiego nauczyciela w Wolnym Mieście Gdańsku.

Kustoszem świątyni i pamięci o budowniczym jest ks. Zbigniew Drzał, proboszcz letnickiej parafii. – Nasza wspólnota troszczy się o kościół, zbudowany wysiłkiem Polaków Wolnego Miasta Gdańska. Cały czas prowadzimy inwestycje, by zachować ją w takim kształcie, w jakim powstała. W ostatnich latach, mimo ograniczonych pieniędzy, wyremontowaliśmy prezbiterium i nawę kościoła. Prace objęły także renowację drzwi oraz ołtarzy w kościele, wymieniliśmy okna oraz poszycie dachu. Nie tylko prowadzimy działalność związaną z zachowaniem świątyni, ale kultywujemy też pamięć o A. Michnie, bez którego nie byłoby parafii w Letnicy – mówi ks. Drzał.

Historia parafii w Letnicy zaczęła się w drugiej dekadzie XX wieku. Ludność dwutysięcznej wówczas dzielnicy w połowie stanowili katolicy, w większości Polacy, ale na Msze św. musieli dojeżdżać do Nowego Portu albo Wrzeszcza. Już wtedy, w 1912 r., A. Michna (ur. w 1870 r.), miejscowy kierownik szkoły, rozpoczął prace nad powołaniem komitetu budowy kościoła i erygowania parafii. Sprawy powstrzymały wybuch I wojny światowej i powojenne zawirowania związane z powstaniem Wolnego Miasta Gdańska. Społeczność polska w mieście sięgała 15 proc. ogółu mieszkańców i była zrzeszona w ramach organizacji Gmina Polska. Polacy byli silną grupą narodowościową, prężnie działały rozmaite organizacje. Mieli też własne szkolnictwo polskie w Gdańsku, które rozwijało się dwutorowo. Pierwszym elementem były szkoły publiczne, nazwane „senackimi”, ze względu na pozostawanie pod kuratelą Senatu Wolnego Miasta Gdańska. Drugi rodzaj szkół był związany z organizacją Macierz Szkolna. Stanowiły ją szkoły podlegające pod polskie Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Szkolnictwo to było odpowiedzią na ograniczenia działalności polskich „szkół senackich”.

A. Michna był nauczycielem w szkołach finansowanych przez władze Wolnego Miasta Gdańska. – Pomimo działań skierowanych przeciwko Polakom niestrudzenie nauczał do roku 1939. Zasłynął nie tylko dzięki pracy pedagogicznej, ale także jako działacz katolicki i narodowy. Jego największym dziełem stało się jednak powołanie do życia naszej wspólnoty – mówi ks. Drzał. Przez ponad 20 lat A. Michna niestrudzenie działał na rzecz powstania parafii w Letnicy. W 1932 r. działania nabrały realnego kształtu – zakończono budowę nowej świątyni, wówczas pw. św. Anny. Kościół poświęcono 30 lipca 1933 roku. Za swoją działalność rektor Michna w 1935 r. został uhonorowany wysokim odznaczeniem papieskim „Pro Ecclesia et Pontifice”.

Gdy wybuchła II wojna światowa, wszyscy nauczyciele ze „szkół senackich” zostali zwolnieni. Rozpoczęły się aresztowania osób niewygodnych dla władz hitlerowskich, szczególnie działaczy polskich. A. Michna już w pierwszych dniach września 1939 r. został osadzony w obozie koncentracyjnym Stutthof. Część polskich nauczycieli, w tym księża zaangażowani w działalność Macierzy Szkolnej – ks. Franciszek Rogaczewski, Marian Górecki i Bronisław Komorowski, została rozstrzelana 11 stycznia i 22 marca 1940 roku. To błogosławieni tzw. męczennicy gdańscy, których św. Jan Paweł II wyniósł do chwały ołtarzy 19 czerwca 1999 roku. W kwietniu 1940 r. hitlerowcy przystąpili do ostatecznej eksterminacji polskich nauczycieli. A. Michna został zamordowany w obozie Stutthof 14 kwietnia 1940 roku. Po wojnie został ekshumowany, a jego grób znajduje się na cmentarzu na gdańskiej Zaspie.

Dla uczczenia zasług A. Michny dla Letnicy wmurowana została w nawie kościoła marmurowa tablica pamiątkowa, a dawną ulicę Żelazną, która przebiega obok świątyni, przemianowano na ul. Antoniego Michny. Ksiądz Drzał i parafianie w tym roku nie tylko w modlitwach rocznicowych wspominają zamordowanego budowniczego świątyni. – Przygotowujemy się do ważnych uroczystości, które odbędą się 25 maja. Nasza świątynia zostanie wówczas konsekrowana. Dodatkowo przygotowaliśmy książkę o historii i teraźniejszości Letnicy. Znajdzie się w niej rozdział poświęcony A. Michnie – zapowiada ks. Drzał.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama