Nowy numer 32/2020 Archiwum

Przetrwał zawieruchy

Kościół pw. św. Mikołaja to jedna z najstarszych świątyń Gdańska. W 1929 r., decyzją papieża Piusa XI, otrzymał tytuł bazyliki mniejszej. Świątynia pozostała nietknięta przez ostatnie 300 lat, łącznie z jej barokowym wyposażeniem i wspaniałymi organami.

Od wielu miesięcy trwa walka o ocalenie gdańskiej świątyni, której może grozić zawalenie. Zbudowany w XIV w. kościół przetrwał liczne dziejowe zawieruchy. Oparł się również zniszczeniom II wojny światowej. Jednak na skutek zmian w strukturze gruntu w 2018 r. w bazylice pojawiły się spękania konstrukcji łuków na sklepieniach i zapadła się posadzka od strony nawy południowej. Gdańscy dominikanie, którzy od wieków mają w śródmieściu swój klasztor, zmuszeni byli podjąć decyzję o zamknięciu bazyliki.

– Od 31 października 2018 r. całkowicie wyłączyliśmy z użytkowania kościół do odwołania. Prowadzone są intensywne prace ratunkowe i remontowe – mówi o. Michał Osek OP, przeor klasztoru dominikanów i proboszcz parafii św. Mikołaja w Gdańsku. W 1227 r. dominikanie przybyli do miasta na zaproszenie księcia pomorskiego Świętopełka. Wówczas otrzymali kościół św. Mikołaja, który pierwotnie znajdował się w miejscu pobliskiej Hali Targowej. Po kilkudziesięciu latach przystąpili do realizacji jednego z największych na Pomorzu założeń klasztornych – olbrzymiej bazyliki halowej. Kościół przetrwał rządy Krzyżaków w Gdańsku i powrót do Polski w XV wieku. Ale już 100 lat później, w czasie reformacji, był niszczony i plądrowany podczas miejskich tumultów. W 1578 r. wygnani wcześniej zakonnicy powrócili do klasztoru i przejęli opiekę duszpasterską nad katolicką ludnością protestanckiego Gdańska.

Od tego momentu ponownie rozpoczął się okres świetności „Mikołaja”. W murach klasztoru toczyło się życie intelektualne i kaznodziejstwo, kościół otrzymał wspaniałe wyposażenie, które przetrwało do dziś – główny ołtarz, stalle, ambonę i organy o wyjątkowym brzmieniu. Potwierdzeniem znaczenia świątyni były regularne wizyty kolejnych królów Polski – Zygmunt III Waza otrzymał w murach „Mikołaja” dokument elekcyjny, a August II mył w nim nogi żebraków w Wielki Czwartek. Nieszczęścia omijały kościół także w ostatnich dziesięcioleciach – nienaruszony przetrwał II wojnę światową. W czasach nowożytnych był miejscem działalności opozycji. – Opozycjoniści pokazywali nam w kościele skrytki, gdzie przechowywano prasę drugiego obiegu. Są też historie o ukrywaniu osób, by nie zostały aresztowane – dodaje o. Osek. Wśród wielu postaci historycznych związanych z klasztorem o. Michał wymienia licznych dominikanów.

– Najważniejszy z nich to św. Jacek, pierwszy polski dominikanin, który założył nasz klasztor. We wnętrzu świątyni zachowało się bogate wyposażenie gotyckie, renesansowe, barokowe i rokokowe. Najwcześniejsze gotyckie zabytki to Pieta z początku XV w. w kaplicy św. Jacka i malowidła na północnej ścianie prezbiterium z ok. 1430 r., przedstawiające mękę Pańską. Poza tym do gotyckiego wyposażenia należy tablicowy obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem (ok. 1466), krucyfiks z belki tęczowej (ok. 1520). Sztukę późnego baroku reprezentują też organy słynące z idealnie czystych dźwięków. Ich prospekt pochodzi z 1755 roku.

Obecny wygląd organów to efekt ich przebudowy w 1977 r., kiedy na górną partię instrumentu przeniesiono z powrotem małe organy, umieszczone w 1932 r. w nawie południowej. Przy parafii św. Mikołaja działają prężnie liczne duszpasterstwa. Wśród nich słynne Duszpasterstwo Akademickie „Górka”, Fraternia Matki Bożej Zwycięskiej czy duszpasterstwo związków niesakramentalnych. Po zamknięciu kościoła dla odwiedzających życie wspólnoty przeniosło się do sąsiednich kościołów i jest częściowo prowadzone w klasztorze ojców dominikanów. Jest szansa, że wiosną tego roku część bazyliki zostanie przywrócona do użytkowania.


Zapraszamy

ul. Świętojańska 72 80-840 Gdańsk; www.gdansk.dominikanie.pl Odpust: 8 sierpnia i 6 grudnia. Porządek Mszy św.: niedz.: kaplica Królewska, obok bazyliki Mariackiej: 8.00, 11.30, 16.00; kościół św. Jana: 9.30; kościół św. Katarzyny: 19.30, 21.00; pon.–sob.: Czarna Sala – wejście od ul. Lawendowej lub przez dziedziniec klasztorny od ul. Pańskiej: 8.00, 12.00, 19.00.


Możesz pomóc

Wszyscy, którzy chcą wesprzeć prace ratunkowe w bazylice, mogą to zrobić, wpłacając ofiarę na sfinansowanie najpilniejszych działań. Wpłaty złotówkowe: 77 1140 1065 0000 3926 9300 1018. Przelewy zagraniczne: PL 24 1140 1065 0000 3926 9300 1002; SWIFT: BREXPLPWGDA.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Dyskusja zakończona.

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama