Nowy numer 44/2020 Archiwum

Szkoci, jezuici i barok

Abp Sławoj Leszek Głódź, metropolita gdański, dekretem z 21 kwietnia 2011 r. erygował Kapitułę Kolegiacką Staroszkocką przy kościele pw. św. Ignacego z Loyoli w Gdańsku- -Starych Szkotach.

To zabytkowy, pojezuicki kościół w Gdańsku, w dzielnicy Orunia- -św. Wojciech-Lipce, w historycznej części Stare Szkoty. Świątynia pełni funkcje kościoła parafialnego i kolegiaty od 2011 roku. Znajdują się przy niej siedziba rzymskokatolickiej parafii św. Ignacego Loyoli w Gdańsku, siedziba kapituły staroszkockiej oraz rezydencja arcybiskupa metropolity gdańskiego. Proboszczem parafii i prałatem prepozytem Kapituły Staroszkockiej jest ks. kan. Henryk Kilaczyński.

– To niezwykły kościół, przede wszystkim z racji niezmienionego od ponad trzech wieków stanu zachowania. To jeden z nielicznych w Gdańsku przykładów stylu barokowego w sztuce sakralnej. Całe wyposażenie jest oryginalne, wytworzone przez zakon jezuicki, który posługiwał tu, wśród ówczesnych mieszkańców Oruni, w głównej mierze katolickich Szkotów. Przez wieki szczęśliwie uniknął różnego rodzaju zagrożeń, wojen, zniszczeń. Dzięki temu możemy dziś jako wspólnota parafialna funkcjonować w miejscu, które oparło się działaniu czasu – mówi ks. Kilaczyński.

Jest to czwarty kościół w historii Starych Szkotów. Poprzednie trzy zostały zniszczone podczas oblężeń Gdańska. Wszystkie wznieśli jezuici. Wcześniej w tym miejscu stała jedna świątynia, spalona przez gdańszczan w 1734 r., podczas oblężenia. Budowa kościoła została ukończona 16 listopada 1755 roku. W 1777 r. wybudowano przy nim drewnianą dzwonnicę istniejącą do dzisiaj. Kościół był położony niedaleko Kolegium Jezuickiego, w którym kształcił się Józef Wybicki, autor hymnu państwowego. Od lat 60. XIX w. na tyłach kościoła istnieje cmentarz. Świątynia to budowla w stylu późnego baroku, trzynawowa o charakterze halowym. Sklepienie beczkowe wsparte jest na filarach. W ścianie północnej znajduje się 6 okien, w południowej – 4. Długość wynosi 53 m, szerokość – 24 m. Niegdyś miała dwie wieże.

Kościół cechuje znakomita akustyka, opisywana przez XIX-wiecznego historyka G. Loshina. W podziemiach znajduje się krypta z 12 trumnami, głównie jezuitów. W kościele znajduje się wiele cennych zabytków, wśród nich jest m.in. ołtarz główny. To drewniany obiekt, ufundowany w 1756 r. przez biskupa warmińskiego Adama Grabskiego. Obraz w ołtarzu przedstawia „Powołanie św. Ignacego do naśladowania Pana Jezusa i nawracania narodów”. Został namalowany w roku 1632 przez niejakiego Schuta, który utrwalił swoje nazwisko na obrazie, na kole św. Katarzyny.

Obraz kupił ks. proboszcz Behrendt w 1908 r. z kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kolonii. Wyjątkowym miejscem w kolegiacie jest zakrystia. Jest obecnie najstarszym budynkiem na terenie zespołu barokowego, pochodzącym z lat 1704–1716. Jest bardzo obszerna i wyposażona w piękną boazerię i szafy z drzwiami, na których znajdują się rzeźby: Dobry Pasterz, Ostatnia Wieczerza, Ofiara Melchizedeka, Pan Jezus w Ogrójcu, Umywanie nóg apostołom oraz Ofiara Izaaka. Na szafach ustawiono herby fundatorów i dobrodziejów kościoła – Donhoffów, Grabowskich oraz biskupów włocławskich: Rozrażewskiego, Ostrowskiego i Czapskiego. Zakrystia kolegiaty jest uznawana za jedną z najpiękniejszych w Polsce.

Na uwagę odwiedzających oruński kościół zasługują także ołtarze boczne (ołtarz św. Franciszka Ksawerego z kamienia ciosanego w 1756 roku ufundował opat pelpliński Hieronim Turno). Te w prezbiterium zrobiono w 1762 r. z marmuru kupionego w Holandii. W 1764 r. rozpoczęto budowę pozostałych ołtarzy bocznych, które miały być pokryte imitacją marmuru (stiuk). W latach 1762–1766 brat Stanisław Sienicki SJ malował obrazy dla kościoła. W 1765 r., kiedy biskup kujawski Antoni Ostrowski konserwował kościół jezuitów, miał on już 10 ołtarzy. Parafię zawsze cechowały bardzo silne więzi z mieszkańcami dzielnicy. Została ona erygowana już w 1839 roku. Kolejni proboszczowie opiekowali się tu robotniczą społecznością. Dziś parafia rozrosła się i należy do niej ponad 10 tys. wiernych – objęła swoim zasięgiem także część dzielnicy Chełm. Prężnie działa wśród lokalnej społeczności.

– Mamy wspólnoty dziecięce, służbę liturgiczną, są kręgi rodzin i grupa Caritas. Ta ostatnia działa też we wszystkich szkołach, w których posługujemy. Zaangażowanie ludzi w życie parafii jest ogromne i to cieszy, daje nam satysfakcję i siły do dalszej pracy – zapewnia ks. proboszcz.


Zapraszamy

Parafia pw. św. Ignacego Loyoli ul. Brzegi 49, 80-045 Gdańsk-Stare Szkoty www.ignacy.diecezja.gda.pl Porządek Mszy św. – w niedziele i święta: 6.30, 8.00, 9.30, 11.00, 12.15, 14.00, 18.00; – w dni powszednie: 6.30, 18.30.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Dyskusja zakończona.

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama