Reklama

    Nowy numer 11/2023 Archiwum

Pierwsza taka Msza w PRL

Najpierw była spowiedź, dlatego dwa pomieszczenia biurowe gdańskiego Urzędu Wojewódzkiego zamieniły się w konfesjonały. Potem, mimo zakazu wojewody, strajkujący pracownicy oświaty, służby zdrowia i kultury zgromadzili się w holu głównym państwowego budynku. „Nie dajcie się podzielić” – usłyszeli podczas kazania.

Protestujących odwiedzali i wspierali również liderzy Solidarności, m.in.: Lech Wałęsa, Anna Walentynowicz, Bogdan Lis, Andrzej Gwiazda, Lech Kaczyński, Jacek Kuroń i Bronisław Geremek. Strajk w Urzędzie Wojewódzkim wzbudził też zainteresowanie mediów, w tym tych o zasięgu międzynarodowym. Przebieg negocjacji relacjonowała m.in. BBC, a ośrodek gdański telewizji towarzyszył protestującym przez 10 dni strajkowych. Na relacje płynące z Gdańska żywo zareagowali mieszkańcy innych regionów Polski. Do samych protestujących pracowników oświaty napłynęły w czasie strajku 742 listy i telegramy od osób prywatnych, zakładów pracy, kół i komisji Solidarności, placówek oświatowych. Wysłano je ze 158 miejscowości. W odpowiedzi protestujący wydali oświadczenie skierowane do środków masowego przekazu, w którym dziękowali za solidarność i poparcie społeczeństwu, które „odnowę życia społecznego i moralnego wiąże ze sprawami oświaty, służby zdrowia i kultury naszej ojczyzny”.

Potrzeba solidarności

Dziewiątego dnia akcji strajkowej do Gdańska przyjechała długo wyczekiwana komisja rządowa pod przewodnictwem ministra Andrzeja Jedynaka, pełnomocnika Rady Ministrów do spraw realizacji porozumienia gdańskiego. Towarzyszyli mu ministrowie odpowiedzialni za oświatę, służbę zdrowia i kulturę, gotowi, by usiąść do rozmów ze strajkującymi. Następnego dnia – 16 listopada – pallotyni Jerzy Błaszczak oraz Stefan Potoniec przybyli do UW, by wyspowiadać chętnych. Dwa pomieszczenia biurowe zamienione zostały na konfesjonały. Potem ks. Błaszczak odprawił Mszę św. dla ok. 200 osób – przedstawicieli strajkujących środowisk.

Pomimo zakazu wojewody pracownicy oświaty, służby zdrowia i kultury zgromadzili się w holu głównym UW. W homilii pallotyn porównał 10-dniowy strajk do 10-dniowych przygotowań apostołów na zesłanie Ducha Świętego. Wskazał na potrzebę solidarnej modlitwy uczestników protestu, sugerując, że strajkujący nie powinni dać się podzielić. Było to pierwsze w historii nabożeństwo odprawione w urzędzie państwowym PRL. Niedługo po kazaniu ks. Błaszczaka rozmowy wkroczyły w ostatnią fazę – wspólnie ustalono, że będą one trwały aż do pełnego uzgodnienia wszystkich punktów spornych. Negocjacje toczyły się na tym etapie od ok. 21.00 do ok. 4.00 nad ranem z 16 na 17 listopada. Następnie podpisano pierwsze porozumienie z oświatą, służbą zdrowia i kulturą. Komitety strajkowe rozwiązywały się. Strona rządowa zaakceptowała przedstawione przez strajkujące środowiska postulaty, podpisując porozumienia o zasięgu ogólnopolskim.


Dr Jan Hlebowicz, historyk, publicysta, pracownik IPN Gdańsk, w latach 2012–2018 dziennikarz „Gościa Niedzielnego”.

Więcej o strajkach pracowników oświaty, służby zdrowia oraz ludzi kultury można przeczytać w najnowszej publikacji IPN Gdańsk „Listopad ‘80” pod redakcją autora tekstu.

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama