Już w dniu wybuchu II wojny światowej – 1 września 1939 r. – rozpoczęła się fala aresztowań skierowana przeciwko działaczom społecznym, urzędnikom, nauczycielom i duchowieństwu. Represje te stanowiły element niemieckiego planu eksterminacji polskich elit, warstwy przywódczej polskiego społeczeństwa, realizowanego w ramach tzw. Intelligenzaktion. Niemcy podjęli decyzję o utworzeniu obozu dla zatrzymanych Polaków. Jako lokalizację wybrano wieś Stutthof (dzisiejsze Sztutowo), położoną około 36 km na wschód od Gdańska. Z założenia obóz miał mieć charakter przejściowy, jednak bardzo szybko przekształcono go w miejsce systematycznego wyniszczania więźniów, a następnie – w obóz zagłady. Szacuje się, że prawie 65 tys. osób zginęło tu w wyniku chorób, ciężkiej pracy, fizycznego maltretowania oraz niedożywienia. Na obszarze Okręgu Rzeszy Gdańsk – Prusy Zachodnie KL Stutthof stanowił jeden z głównych instrumentów masowej eksterminacji ludności.