Chcemë bëc razã!

Pierwsza wzmianka o Kaszubach nie pojawia się w legendzie ani w kronikarskiej opowieści, ale w papieskim dokumencie o charakterze prawnym. Bulla Grzegorza IX z 19 marca 1238 r. dotyczyła potwierdzenia nadań dla joannitów pod Stargardem nad Iną. To właśnie w niej książę szczeciński Bogusław I jest tytułowany księciem Kaszub - Duce Cassubie. Zapis uznawany jest za najstarszą historyczną wzmiankę o Kaszubach.

To ważne, bo Dzień Jedności Kaszubów nie jest świętem wymyślonym na potrzeby współczesnej promocji regionu. Ma mocny historyczny fundament, a zarazem nie zamyka Kaszubów w przeszłości. Przeciwnie. Przypomina, że wspólnota trwa wtedy, gdy pamięć nie jest martwym archiwum, lecz żyje w języku, rodzinie, wierze i codziennych gestach.

Choć data odnosi się do XIII w., same obchody są stosunkowo młode. Dzień Jedności Kaszubów świętowany jest od 2004 r., a pierwsze publiczne obchody odbyły się w Gdańsku. Chodziło o stworzenie święta, które nie będzie budowane wokół krzywdy czy dawnych konfliktów, ale wokół dumy, ciągłości i wspólnoty. Pierwsza odsłona była skromna: kilkanaście osób z kaszubskimi flagami spotkało się pod fontanną Neptuna. Dziś to jedno z najważniejszych świąt kaszubskiej społeczności. 

Obok Dnia Jedności Kaszubów drugim najważniejszym świętem kaszubskiej wspólnoty pozostaje Światowy Zjazd Kaszubów. O ile marcowe obchody wyrastają z pamięci historycznej i przypominają o źródłach kaszubskiej tożsamości, o tyle zjazd jest przede wszystkim wielkim spotkaniem wspólnoty. Co roku gromadzi Kaszubów z różnych stron Pomorza, Polski i świata, stając się publicznym wyrazem dumy z języka, kultury i rodzinnych korzeni. Te dwa wydarzenia, obchodzone w innym rytmie i z innym akcentem, razem najlepiej pokazują, że kaszubskość nie należy wyłącznie do przeszłości, ale pozostaje rzeczywistością żywą i przeżywaną wspólnie.

I właśnie w tym tkwi siła kaszubskich świąt. Nie trzeba wielkich deklaracji, by zrozumieć ich sens. Wystarczy zobaczyć, że Kaszubi dwa razy w roku chcą spotkać się razem nie po to, by odgrywać folklor, ale by potwierdzić, że ich kultura nie jest dodatkiem do polskiej historii. Jest jej żywą częścią.

  Program wydarzenia Materiały prasowe organizatora

Tegoroczne centralne obchody Dnia Jedności Kaszubów odbędą się w niedzielę 22 marca we Władysławowie. Miasto będzie gospodarzem 20. jubileuszowej edycji święta. Program rozpocznie się o godz. 11.00 Mszą św. w kościele pw. Wniebowzięcia NMP. Po liturgii zaplanowano przemarsz do Zespołu Szkół nr 1 przy ul. Morskiej 1, gdzie o godz. 13.00 rozpocznie się oficjalne otwarcie. Od 13.30 do 17.00 potrwa program artystyczny, a o 16.00 uczestnicy podejmą próbę bicia rekordu Polski w jednoczesnej grze na akordeonach. 

Na scenie wystąpią m.in. Kaszubianki, Dawid Zły i Checzanki, Kabaret Kùńda, Teatr Tańca i Improwizacji Liberta, Manijôcë oraz Zespół Muzyczny BLIZA. Organizatorzy zapowiadają też turniej kaszubskiej baśki, bieg Sztafeta Jednotë, finał Spy Guy Pomorskie, Ogrody Literatury, I Mistrzostwa Władysławowa w Rummikub, warsztaty ceramiczne, grę terenową, żywą lekcję historii, stoiska z rękodziełem i regionalną gastronomię. 

W tym roku na obchody po raz pierwszy będzie można dotrzeć także koleją - specjalną Transcassubią, znaną ze Światowych Zjazdów Kaszubów. Pociąg wyruszy o godz. 8.50 z Gdyni Głównej i przez m.in. Rumię, Redę, Puck i Swarzewo dojedzie do Władysławowa o 9.38. Powrotne kursy zaplanowano na 17.00 i 18.00. To praktyczny detal, ale dobrze pokazuje sens całego dnia: chodzi o spotkanie, wspólną drogę i obecność. 

Dzień Jedności Kaszubów to jedno z tych świąt, które nie potrzebują wielkich słów, bo same niosą mocny przekaz. Kaszubi od wieków są częścią tej ziemi. A 19 marca przypominają o tym w sposób prosty i piękny: nie tylko pamiętamy, ale nadal jesteśmy razem.