Pierwszy wieczór rekolekcji miał wyraźnie wielkopostny ton. Zebranych przywitał abp Tadeusz Wojda, zachęcając do wejścia w te dni jako w czas głębokiego przygotowania do Wielkiego Tygodnia i Paschy. Metropolita gdański podkreślił, że chodzi nie tylko o samo oczekiwanie na święta, ale o duchowe dojrzewanie do przeżycia tajemnicy Eucharystii, kapłaństwa i krzyża Chrystusa.

- Jesteśmy w czasie przygotowania do świąt, a przede wszystkim do przeżycia Wielkiego Tygodnia, w którym zostały ustanowione Eucharystia i kapłaństwo, a zarazem objawiła się miłość Chrystusa na krzyżu. Chcemy dobrze przygotować się do przeżycia tej wielkiej miłości, aby w ten sposób wejść w święta Zmartwychwstania Pańskiego, które są zadatkiem naszego życia wiecznego - mówił abp Wojda. Pasterz dziękował także rekolekcjoniście za przyjęcie zaproszenia. Zaznaczył, że tegoroczne nauki powinny pomóc uczestnikom nie tylko dobrze przeżyć ostatnie dni Wielkiego Postu, ale też głębiej wejść w duchowy sens nadchodzących świąt.

Po tym wprowadzeniu pierwszą konferencję wygłosił ks. prof. Maciej Bała, dziekan Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej UKSW. Już na początku zaznaczył, że temat rekolekcji został zbudowany wokół dwóch słów: cisza i intelekt. - Temat tych rekolekcji odwołuje się do dwóch ważnych wymiarów. Z jednej strony do ciszy. Cisza jest człowiekowi potrzebna. Kiedy sięgniemy do Ewangelii, do Kazania na Górze, słyszymy przecież: "błogosławieni cisi". To znaczy, że cisza nie jest pustką, ale błogosławieństwem. Ma nam pozwolić słuchać, bo słuchanie jest jedną z najważniejszych zdolności człowieka - mówił.

Kaznodzieja podkreślał, że człowiek wierzący potrzebuje ciszy nie po to, by uciec od świata, ale po to, by usłyszeć Boga pośród jego zgiełku. Jak zaznaczył, Boga nikt nigdy nie widział, dlatego wiara wymaga szczególnego wsłuchania się w to, co niewidzialne, ale realne. - Potrzebujemy ciszy, aby zasłuchać się w różne wymiary świata, własnego serca, własnego sumienia. Właśnie po to, aby usłyszeć to, czego Bóg chce nam pokazać, aby usłyszeć Niewidzialnego. To jest jedno z ważnych pytań tych rekolekcji: jak słuchać Boga, który nie narzuca się człowiekowi, ale pozwala się odnaleźć temu, kto naprawdę szuka - zaznaczył ks. Bała.

Drugim mocnym akcentem pierwszej nauki była refleksja nad rolą rozumu. Rekolekcjonista nie przeciwstawiał go wierze. Przeciwnie, przekonywał, że intelekt jest darem Boga i może stać się drogą prowadzącą ku Niemu. - Drugi wymiar tych rekolekcji to intelekt. Jest to piękna władza, którą otrzymaliśmy od Pana Boga. Człowiek jest kruchy, mały wobec ogromu wszechświata, ale jak przypomina Pascal, jest trzciną myślącą. I to nasze myślenie nie ma być przeszkodą w relacji do Boga. Przeciwnie, jeżeli zanurzy się w ciszy, może poszerzyć naszą wiarę i ją umocnić - dodał.

Ks. prof. Bała zaznaczył zarazem, że rozum bywa także źle używany. Dzieje się tak wtedy, gdy człowiek zaczyna absolutyzować własne myślenie i stawia je na miejscu Boga. - Rozum nie jest Bogiem. Rozum odkrywa, odczytuje, kontempluje. Może prowadzić człowieka do Boga, ale sam Bogiem nie jest. Niebezpieczeństwo zaczyna się wtedy, gdy rozum zaczyna wierzyć wyłącznie w siebie i uznaje się za ostateczną normę wszystkiego. Wtedy przestaje służyć prawdzie, a zaczyna zamykać człowieka - przestrzegał rekolekcjonista.

W tym sensie rozpoczęte w Oliwie rekolekcje nie są tylko propozycją pobożnościową. To także zaproszenie do uczciwego myślenia, które nie zatrzymuje się na sobie, ale prowadzi dalej: ku prawdzie, sensowi i spotkaniu z Bogiem. Pierwszy wieczór pokazał wyraźnie, że tegoroczne nauki będą próbą połączenia dwóch porządków, które zbyt często sztucznie się rozdziela: modlitwy i refleksji, ciszy i intelektu, wiary i rozumu.

Rekolekcje dla Inteligencji Wybrzeża potrwają w archikatedrze oliwskiej do środy 25 marca. W poniedziałek, wtorek i środę od godz. 19 przewidziano adorację Najświętszego Sakramentu i możliwość spowiedzi, o 19.30 Mszę św. z homilią, a po niej naukę rekolekcyjną. Dodatkowo w środę 25 marca o 18.30 ks. prof. Bała wygłosi w Auli św. Jana Pawła II w Gdańsku-Oliwie wykład otwarty zatytułowany "Czy Bóg się ukrywa?".